Skolioza

Skolioza idiopatyczna jest to trójpłaszczyznowe zniekształcenie kręgosłupa oraz tułowia o nieznanym pochodzeniu. Deformacje zachodzą równocześnie we wszystkich trzech płaszczyznach kręgosłupa

 

  • w płaszczyźnie strzałkowej dochodzi do zaburzeń fizjologicznych krzywizn kifozy piersiowej i/lub lordozy lędźwiowej. Bardzo często u dzieci ,u których rozwija się skolioza obserwujemy spłycenie kifozy piersiowej i tak zwane plecy płaskie.
  • w płaszczyźnie czołowej pojawia się boczne skrzywienie kręgosłupa. Pierwszymi zauważalnymi dla rodzica objawami może być asymetryczne ustawienie barków, różnica w wysokości łopatek, czy skośne ustawienie miednicy.
  • w płaszczyźnie poprzecznej dochodzi do rotacji osiowej kręgów. Patrząc od tyłu na dziecko robiące skłon w przód można zauważyć nierówną powierzchnię pleców. Okolica żeber , łopatki po jednej stronie pleców może być bardziej uwypuklona tworząc „garb żebrowy”. To samo można zaobserwować w okolicy lędźwiowej „wał lędźwiowy”. Przy większych rotacjach w odcinku piersiowym kręgosłupa widać  wysunięcie jednej z piersi w przód parząc od przodu na dziecko.

 

Wszystkie pojawiające się asymetrie w ciele dziecka zawsze warto konsultować od razu a nie czekać aż się powiększą!

 

 

Diagnostyka

Aby zdiagnozować i ocenić skoliozę konieczne jest wykonanie zdjęcia Rtg. Na jego podstawie można określić kąt Cobba (kąt skrzywienia), stopień rotacji kręgów, różnice kąta żebrowo-poprzecznego oraz test Rissera (stopień dojrzałości kostnej). Wszystkie te parametry oceniają ryzyko progresji skoliozy oraz dają możliwość monitorowania procesu terapii oraz zachowania się skoliozy.

 

 

Czynniki ryzyka progresji skoliozy:

  • test Rissera 0-2
  • kąt Cobba  >30°
  • różnica kąta żebrowo-poprzecznego  >20°
  • rotacja kręgu  >33°
  • okres przed wystąpieniem pierwszej miesiączki
  • okres gwałtownego wzrostu
  • skrzywienie dwułukowe, szczególne w odcinku piersiowym
  • płeć żeńska
  • obciążający wywiad rodzinny

 

Skoliozy o kącie Cobba 20-29° oraz teście Rissera 0 lub 1 progresują w 68% przypadków

 

 

Leczenie skolioz

W zależności od wielkości skoliozy dobieramy odpowiednie leczenie. U dzieci , u których kąt Cobba skoliozy wynosi:

- do 20° zalecana jest obserwacja i ćwiczenia

- 20°-40° stosujemy gorsetowanie oraz ćwiczenia

-powyżej 40° przeprowadza się zabieg operacyjny

 

Najważniejszą rzeczą w terapii skolioz jest systematyczność! Od momentu zdiagnozowania skoliozy do jej ustabilizowania czyli okresu około dwóch lat od pierwszej miesiączki i testu Rissera 4 lub 5 konieczne są codzienne ćwiczenia wykonywane przez dziecko. Przez cały ten czas wymagana jest współpraca z fizjoterapeutą oraz opieka lekarza ortopedy.

Głównym celem terapii dziecka ze skoliozą jest zahamowanie progresji skoliozy. Skupiamy się na przywróceniu jak największej symetrii ciała oraz w miarę możliwości na cofnięciu istniejących zmian w kręgosłupie.

Terapia polega na stosowaniu przez fizjoterapeutę technik likwidujących przykórcze mięśniowe kończyn dolnych, obręczy barkowej i tułowia. Relaksacji restrykcji w taśmach mięśniowo-powięziowych. Wytwarzaniu kompensacji czynnościowej, derotacji i detorsji. Wprowadza się ćwieczenia zwiększające propriocepcje, stabilizację, ćwiczenia oddechowe oraz techniki manualne w obrębie kręgosłupa. Dziecko jest uczone autokorekcji i dostaje zestaw ćwiczeń, które wykonuje codziennie w domu.